3-4 жас. Қимыл-қозғалыс дағдыларын қалыптастыру shugila

Курс жайлы мәлімет

3–4 жас – баланың дамуындағы ең маңызды кезеңдердің бірі. Бұл жастағы балалардың дене бітімі, қимыл-қозғалысы, ой-санасы қарқынды дамып, айналасындағы дүниені тануға деген талпынысы артады. Әсіресе, қимыл-қозғалыс әрекеттерін жетілдіру арқылы олардың денсаулығын нығайтуға, жүйке жүйесін шынықтыруға, ерік-жігерін қалыптастыруға болады. Сондықтан дәл осы кезеңде қимыл-қозғалыс дағдыларын дамыту педагогтар мен ата-аналардың басты назарында болуы тиіс. Бұл жаста балалар жүгіру, секіру, өрмелеу, еңбектеу, лақтыру, қағып алу сияқты негізгі қимыл түрлерін меңгере бастайды. Әр қимылдың өзіндік ерекшелігі бар, оларды орындау арқылы бала кеңістікті бағдарлауды, өз денесін дұрыс қолдануды үйренеді. Мысалы, жүгіру кезінде бала тепе-теңдікті сақтауға, ал секіру барысында серпімділікке және аяқ-қолдың үйлесімді қозғалысына дағдыланады. Лақтыру мен қағып алу әрекеттері көзбен шамалауды, дәлдікті және қолдың икемділігін дамытады. Қимыл-қозғалыс дағдылары тек физикалық даму құралы емес, сонымен қатар әлеуметтік дағдыларды қалыптастырудың негізі болып саналады. Қимылдық ойындар барысында балалар бір-бірімен қарым-қатынас жасап, ынтымақтастыққа, тәртіпке үйренеді. Мысалы, топтық ойындарда бала кезек күтуді, ережеге бағынуды және жолдасына көмектесуді меңгереді. Бұл дағдылар кейінгі оқу-тәрбие процесінде үлкен рөл атқарады. Қимыл-қозғалыс қабілеттерін дамыту үшін әртүрлі әдіс-тәсілдер қолданылады. Балабақшада арнайы дене шынықтыру жаттығулары, қимылды ойындар, спорттық элементтер кеңінен енгізіледі. Ал үй жағдайында ата-аналар балаларын таза ауада серуендетіп, белсенді ойындарға тартуы қажет. Баланың қозғалысқа деген қызығушылығын арттыру үшін ойын түріндегі жаттығулар өте тиімді. Мәселен, "Қояндар секірсін", "Допты қағып ал", "Жолбарысша еңбекте" сияқты ойындар баланың әрі көңілін көтеріп, әрі денесін шынықтырады. 3–4 жас кезеңінде бала қимыл әрекеттерін толық меңгеріп үлгермегендіктен, үлкендердің қолдауы мен бағыт-бағдары аса маңызды. Педагог немесе ата-ана баланың мүмкіндіктерін ескеріп, біртіндеп күрделірек қимылдарды үйретуі тиіс. Ең бастысы – балаға қызықты әрі қауіпсіз орта қалыптастыру. Қорытындылай келе, 3–4 жас аралығында қимыл-қозғалыс дағдыларын қалыптастыру – баланың жан-жақты дамуының негізгі алғышарты. Бұл кезеңде меңгерілген дағдылар баланың денсаулығын нығайтып қана қоймай, болашақта спортқа, еңбекке, шығармашылыққа бейімделуіне ықпал етеді. Сондықтан қимыл-қозғалыс әрекеттерін дамыту – баланың өмірлік маңызды қабілеттерінің бастауын қалыптастыру болып табылады.

3–4 жас – баланың қозғалыс белсенділігі қарқынды дамитын кезең. Бұл жаста бала жүру, жүгіру, секіру, өрмелеу, еңбектеу, лақтыру сияқты негізгі қимыл түрлерін меңгереді. Қимыл-қозғалыс арқылы оның бұлшық еттері нығайып, жүйке жүйесі шынығып, денсаулығы жақсарады.Қимыл әрекеттерін орындау барысында бала кеңістікті бағдарлап, өз денесін дұрыс басқаруға үйренеді. Мысалы, секіру – серпімділікті, жүгіру – төзімділікті, ал доппен ойнау – дәлдік пен ептілікті дамытады. Сонымен қатар қимылдық ойындар балалардың бір-бірімен қарым-қатынас жасауына, тәртіп сақтауға және жолдастарына көмектесуге баулиды.